zaterdag 9 september 2017

2017-09-03 Grijze neerslag, spugende mosselen en karpers?

Weer     : Zonnig Wind Z 2 bft
Duikers : Willem, Rob, Axel 
Doel     :  Metingen en foto's maken stations
Duur    :  77 minuten
Lucht temp  : 20 Celsius
Water temp :  7 Celsius minimum.
Fauna    : Kleine scholen jonge baars. Diepslakjes op het zand, Amerikaanse gevlekte riverkreeft. Enkele watervlooien. Karper zit alleen nog in de diepte (09-09-17 verslag visser)
Flora :   Smalbladig fonteinkruid alleen nog wat bij de Noorse stenen, maar de meeste planten zijn verdwenen uit het duikgebied. 

03-09-17 Volgens snorkelaar Ad zijn er ook geen planten meer aan de kant van Papa's Beach House.

Pieter:  Het valt me sowieso op dat er heel veel meer kreeften zitten dan voorgaande jaren. Zowel op land als net onder de kant op een cm of 15 diep. Zondag 3 sept dreef er trouwens een gigantische dooie aal/ paling bij de granieten blokken in de plas. Toch wel een cm of 80/90 en polsdik. Zonde.


Spronglaag: Op 6,5 meter, verschil van 19 naar 17 graden Celsius en op 8 meter..
Vislood: 6 gram

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   1,0 meter.  
·  Secchi op 3 mtr =   1,0 meter.  
·  Dutchi op 6 mtr =   1,5 meter.  
·  Secchi op 6 mtr =  1,5 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   2,5 meter. 
·  Secchi op 9 mtr =  3,0 meter.  
·  Secchi verticaal =  3,2 meter (met duikmasker) 
-  Secchi verticaal =  3,1 meter (Normale Secchi meting)  

Forel-Ule waterkleu
Omstandigheden  = Zonnig
Tijdstip meting = 12:00 uur
Schaal strip = 16
Eyeonwater app = 16

Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

WAARDELOOS
Rob is al aanwezig als ik aan kom rijden en Willem volgt ook al snel. Walther kon helaas niet komen.
Het is aardig druk met duikers, echter komen de meeste er teleurgesteld uit met de melding dat het zicht waardeloos is. 'Een meter en dan houdt het op' wordt er gezegd.
Als we het water zien is het al gelijk duidelijk. Het oppervlak is wat vettig en er ligt her en der wat schuim.
De helgroene vlokjes zie je duidelijk en talrijk zweven. Het water is wat geelgroen.
Wat als eerste opvalt is het ontbreken van de planten bij de instap. Er liggen wat losse resten op de bodem. Het lijkt wel of ze gerooid zijn. We zien we nog wat van het grasachtige spul op de bodem, maar dan houd het ook op.
Tussen de palen door naar de SETL platen en die gaan we eerst maar even fotograferen. Willem doet de metingen en ik maak de foto's. Rob houdt intussen alles in de gaten en licht mij bij tijdens het fotograferen van de thermometers. Geen overbodige luxe aangezien het donkerder wordt naarmate je dieper gaat.
Geelgroen water met vlokjes.

SETL PRAATJE

Op de SETL plaat H128 is er weer een grote verandering te zien.
De mosdiertjes (rechter helft) zijn weg en er zitten nu mosselen op en sponzen. Ook hier zien we een groei en een groene verkleuring van de zoetwatersponzen.


27-07-2017 

03-09-2017

Op de paal zijn er niet zulke grote veranderingen te zien.
Wat wel apart is is dat het tussen de 7 en 8 meter redelijk zicht is en onder de 8 meter is het mistig is met grijze vlokken en het is met slechts 7 Celsius goed koud. Het zicht is amper een 0,5 meter.

We stijgen wat meters om vervolgens naar het wrak te zwemmen. Bij het paviljoen zijn er (voor zover het zicht het toelaat) wel schooltjes jonge baars te zien.

Pioniers op de Sale
Dan komen we bij het wrak. Op de kajuit zitten een soort kokertjes van sediment, waarin iets van larven moeten zitten. Op het gangboord ligt wat lichtbruin sediment, mosselschalen en een schaar van een rivierkreeft. Het rare is echter dat op de boeg 6,5 meter diepte een grijze sedimentlaag ligt. Ik neem een foto vanaf de boeg naar de kajuit, echter zie ik de kajuit niet eens.
Foto van de boeg richting de kajuit.

Het is wel apart dat deze grijze neerslag dus onder de spronglaag ontstaat en waarom is dat?
Reden te meer om een watermonster te nemen gaan nemen bij de eerst volgende duik.
Op de achterzijde 5,5 meter diepte van de Sale ligt een open geklapte mossel. In de mossel zit een kleinere mossel. Het is aan het doodgaan denk ik. Rob en Willem kijken rond terwijl ik nog wat foto's maak.


Kokertjes van sediment

Open mossel met kleintje erin.

Scheidslijn.
Hadden we vorig jaar niet hetzelfde? Ja vorig jaar 18 september zagen we dit fenomeen ook van een verstikkende laag op de bodem.
De spronglaag ligt rond de 6,5 meter diepte en daaronder zie je grijze neerslag en daarboven niet.
Erboven zien jonge baars en pos maar eronder zien we zo 1-2-3 niets. De nog aanwezige half levende mosselen onder de spronglaag zien er niet fris uit en sponzen kleuren zelfs zwart.

Zwart overblijfsel van een spons op 7 meter diepte.

Bacterieveld met groen vlokje blauwalg in het midden.
Onderweg richting de Noorse stenen zien we dat de bodem langs het riet omgewoeld is. Zou er iets over het water hebben gestaan tijdens Mysteryland? Geen idee eigenlijk.
Een lading zeeschelpen ligt op de bodem en ook aan de Noordoost zijde zijn maar weinig planten te zien.
Hé een gevlekte Amerikaanse rivierkreeft en nog een grote potige knaap ook.
Grote vis komen we niet tegen, maar wel blikjes en andere rommel en wat we mee kunnen nemen, scheelt uiteindelijk weer.

Spugende mosselen
Ja hoor Axel.. Spugende mosselen het zal wel!

Als je mosselen aanraakt dan sluiten ze abrupt en spugen daarbij wat ontlasting weg wat met een sjiek woord feces of fecaliën heet. Wat een mossel niet kan eten spuugt ie weer uit.
Wat viel mij nu op? Normaal is het bruinig wat ze uitscheiden, maar nu waren het lichtgroene flubbertjes om het maar een naam te geven. Zodra ik lichtgroene vlokjes of iets dergelijks in het water zie dan denk ik gelijk aan cyanobacteriën en dan wil ik graag weten hoe dat er onder de microscoop uitziet.




Maar wat spugen ze massaal dan echt uit?
Deze duik had ik weer eens geen potjes mee, maar mijn nieuwsgierigheid is dan weer zo enorm, dat ik snel terug moet. Dat wordt donderdag 7 september (zie verder in het verslag) . Ondiep is er niks te zien behalve zand en enkele plantresten.
Evengoed houden we het lang uit op zoek naar enigszins interessante dingen, maar afgezien van het feit dat de bodem ondiep omgewoeld is en kaal is er weinig aan.


2017-09-07 VERVOLG AVONDDUIK
Duik met Bart avonduik.
Monster genomen van :
-Water op 7-8 meter diepte. uitslag volgt nog.
-De kokertjes die op het wrak, maar die waren leeg. Kokers zijn opgebouwd uit fijn zand en organisch materiaal.
-Monster genomen van de groene afscheiding die de mosselen uitspugen en onder de microscoop gelegd.
Dit is inderdaad een cyanobacterie echter is het mij niet duidelijk wat het is. Vlokjes zijn 2-3 mm groot.
Cyanobacterie

Meer vergroot.
















Wordt er gestroopt? sowieso was deze huid van een vis gestroopt.
Vishuid


Visresten










09-09-2017 Gesprek met visser. Overschot aan rivierkreeften en aanblik water

Vandaag zag ik een visser bezig, die donderdagavond ook al op die plek zat. Ik vroeg hem uit pure nieuwsgierigheid of hij diep of ondiep zat te vissen.
Hij vertelde trots dat ie de grootste top H'bos karper van 20,5 kg had gevangen en hij er net eentje van 11 kg terug had gezet.
Hij was helemaal happy en de foto bewijst het ...het is een bakbeest. Wat hij vangt zit allemaal diep,
want langs de kant zit helemaal niks meer. Dus ik vertel 'm van mijn bevindingen over de dooie boel en grijze neerslag en hij kijkt net zo verbaast over mijn verhaal als ik verbaast ben van zijn verhaal. "Zitten ze onder de spronglaag?" Ja zeg ik en daar is het nu een graad of 7 á 9 Celsius op de diepte waar je ze vangt.
Dat is bizar en hoopvol nieuws en daar moet dan toch voldoende zuurstof en voedsel zitten.

Ik vraag hem of er karperluis op zat. Nee maar het zat wel onder visbloedzuigers. Die had hij er allemaal afgehaald. Kijk een echte visser doet zulke dingen, want bloedzuigers in welke vorm dan ook kunnen vissen erg verzwakken.

Toen kwam het verhaal dat karpers in de ondiepte niks te eten hebben, omdat alle planten weg zijn en dat het hier afgeladen is met rivierkreeften die de aas van de lijn knippen.
Gisteravond zaten er tientallen op de kant!
Dat is echt bar slecht nieuws, want misschien is ie kreeft explosie wel verantwoordelijk voor het verdwijnen van de ondergedoken planten en deze knapen graven ook holletjes.
Dit is het eerste jaar dat er zo veel zijn en ik vertel hem ook over Vinkeveen dat het afgeladen is met die dingen,
Het is dus op meer plekken een kreeftenjaar.

Dan komt er een spatzuivere conclusie van de visser. Sinds de watercirculatie weg is, is het water met grote sprongen achteruit gegaan in kwaliteit. Ze vangen veel minder dan de jaren voor 2014, maar sinds 2016 is het huilen met de pet op.
Ik ben dus niet de enige die het ziet.

Dit was een bijzonder goed gesprek met de visser en zo krijg ik ook een beter beeld van de situatie, want je zou bijna denken dat alles onder de spronglaag dood moet zijn, maar dat is dus niet zo.
Karpers kunnen met minder zuurstof af indien ze in rust gaan en gezien de koude temperaturen op diepte zou dat een overlevingstechniek kunnen zijn, echter zijn ze als ze eenmaal aan de haak zitten weer kneiter fel en sterk.
Langs de Noorse stenen is water groen van de cyanobacteriën, maar op andere plekken zit weer niets.
Omdat de wind meestal in deze hoek staat kan het zich hier makkelijk verzamelen. Dat was in voorgaande jaren ook altijd al zo. Ook toen de pontons nog werkte.

Op dit moment breng ik Rijnland op de hoogte van de ontwikkelingen in de Bosplas en uit mijn zorg over de toekomst van de plas zonder watercirculatie.
Het is toch wel duidelijk dat er weer een vorm van circulatie moet komen. Watercirculatie kan zeker geen blauwalg voorkomen, maar wel vertragen en geleidelijker laten verlopen.



















zondag 27 augustus 2017

2017-08-26 Zegerplas

Zegerplas.

Het is het weekend van Mysteryland, dus even duiken in de Bosplas is even niet mogelijk.
Er zijn zat alternatieven en dus ga ik met Walther mee naar de Zegerplas.

Walther heeft daar drie meetpunten gemaakt voor zicht en temperatuur aan één vaste lijn.
Met een zicht van 1,5 a 2 meter zijn we in dat opzicht heel snel klaar.




Lumineus idee
Omdat we vorige keer in de H'meerse bosplas moeite hadden om een monstertje in een potje te krijgen, kwam Walther met een fantastisch idee.
Een grote injectiespuit en voila.
Dat kun je goed op het filmpje zien hoe dat werkt.
De betreffende monsters hebben we onder de microscoop gelegd en voila het resultaat:
Mogelijk Microcystis.

De slingertjes zijn variërend in grootte en soms 1 cm lang.

Onder de microscoop zie je dit

Daarnaast ook nog Oscillatoria in de vorm van donkergroene tot paarse aangroei.


Wat hebben we verder allemaal gezien?
Heel veel jonge baars op de Regina Maris en bij de stations. In mindere mate middelgrote baarzen.
Verder jonge snoekbaars, Pos op 11-15 meter diepte, Grondels zitten ondieper, Rode Amerikaanse rivierkreeft, Jonge voorns (ik weet alleen niet welke), Zeelt, Snoek bij de boeg van de Regina Maris. Quagga mosselen. Grote afwezigen zijn de langsnuit steurgarnalen.

Flora: Gekroesd fonteinkruid, Waterpest, Grof hoornblad, Nog de grote waterplanten waarvan ik de naam niet weet, maar Wouter Balster gaf aan via Facebook dat het de Gele plomp is. 
Gele plomp.


In de bovenste meter hangt een vreemde mistlaag met een soort snotjes eronder. Ik vermoed dat het organisch materiaal is wat neerslaat of iets dergelijks.
In de toplaag is het 21 Celsius en verder tot 15 meter diepte is het een constante 20 Celsius.

Zichtmeting station 4 = 2,5 meter
Zichtmeting Eetstation = 3,0 meter.
Forell Ule meting met de app berekend 15, terwijl ik een match vond op 17. 
Zie eyeonwater.org




LINK NAAR DE FOTO'S 

Het was een hele lange en ontspannen duik van 110 minuten... Zalig want het ene moment is het troebel en op andere momenten waan je je weer in een aquarium.
Dat is dan ook het toetje van de duik als we bij de steiger aankomen zegt Walther dat het wel een fotomomentje is. 
Walther heeft zeker niet gelogen, want hier zou ik uren naar kunnen kijken.






zondag 13 augustus 2017

2017-08-06 Leuke verticale trim oefening!

Weer     : Licht Bewolkt Wind WZW 3 bft
Duikers : Walther, Axel 
Doel     :  Lobbige monsters vangen.
Duur    :  65 minuten
Lucht temp  : 20 Celsius
Water temp :  7 Celsius minimum.
Fauna    : Scholen jonge baars. Diepslakjes op het zand, Aanslag op fonteinkruid met klokdiertjes en hydra's. 
Flora :   Smalbladig fonteinkruid , Gekroesd fonteinkruid als solitaire planten van grote lengtes, Schedefonteinkruid, Waterpest met soms lange exemplaren erbij. 

Thermocline: Op 6,5 meter, verschil van 20c naar 17c, en rond de 8 meter van 17 naar 11 graden Celsius.
Vislood: 

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   -,0 meter.  
·  Secchi op 3 mtr =  -,0 meter.  
·  Dutchi op 6 mtr =   -,0 meter.  
·  Secchi op 6 mtr =  -,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,0 meter. 
·  Secchi op 9 mtr =  -,0 meter.  
·  Secchi verticaal =  5,5 meter (met duikmasker) 
-  Secchi verticaal =  5,2 meter (Normale Secchi meting)  

Forel-Ule waterkleu
Omstandigheden  = Zonnig
Tijdstip meting = 12:30 uur
Schaal strip = 17
Eyeonwater app = Niet te gebruiken ivm grijs/blauwe spiegeling lucht.

Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.






De duik:
Op zich is het helderder, maar er zijn nu andere lichtgroene vlokjes bijgekomen. Ze zijn rond de 2-3 mm groot en wat lobbig.

Deze vlokken zinken naar de diepte en we zagen ze soms op 14 meter, maar heel veel talrijker in de bovenste 4 meter. Sommige sponzen op de paviljoenpalen beginnen wat te verbleken en anderen hebben groene verkleuringen.
Spons met groene verkleuring


Op de paviljoenpaal is ter hoogte van de spronglaag op 7-8 mtr jonge mosselen te zien. De spronglaag loopt van 11 naar 17 Celsius met een overgang van circa 50 cm.

Witte aanslag

Onder en naast het Paviljoen zie je al een tijdje een witte aanslag op de bodem. Het lijkt op schimmel, maar dat is het niet. Het zijn bacteriën. Je ziet dezelfde bacteriën op en om dode vissen.
Ook in Toolenburgplas heb je ook dergelijke plekjes bijvoorbeeld in de wrakjes. In de bosplas is het een redelijk grote plek. Waarom het op deze plek zit weet ik niet, maar deze bacteriën houden geloof ik van zwavelverbindingen.
Witte aanslag 

Op de vuilnisbak ook














Het grappige is dat net boven deze aanslag een enorme wolk watervlooien zit, dus zuurstofgebrek is er niet.


Leuke zinvolle trim oefening.

We hebben ook de temperaturen gemeten op elke meter vanaf 14 meter diepte tot aan oppervlakte.
Een ontzettende leuke oefening voor je verticale trim.
Je neemt een "Huis tuin en keuken" alcohol thermometer (geen kwik). Die moet je eerst even eiken door deze in een emmer water te leggen samen met je duikcomputer erbij. Na een minuut of vijf lees je beide af, waarbij je je duikcomputer als correct beschouwd. Indien de alcoholthermometer een afwijking heeft noteer je die.

Een alcohol thermometer kan bijzonder goed tegen waterdruk en als ie zou knappen kan het geen kwaad. Geloof mij ik ben al op 20 meter geweest zonder problemen.
Deze thermometers reageren veel sneller dan duikcomputers en zijn goed af te lezen. Je moet weten dat een duikcomputer in de regel elke 20 seconden een meting doet en dan zit de sensor ook vaak nog op je pak gedrukt, waardoor ie minuten lang nodig heeft om de juiste temperatuur aan te geven. Dan wordt het wel een hele lange oefening.
Je neemt een schrijfleitje of wetnotes mee en je maakt aan de thermometer een boltsnapje vast.
Of je het met een touwtje of cable tie wilt doen, maakt niks uit. Zo kun je het altijd makkelijk wegklippen.
Alcohol thermometer met boltsnap
Als je eenmaal op diepte bent hang je je lamp weg en pak je je spullen. Laat je buddy eventueel je leitje of wetnotes bijlichten. Buddy kan ook een boei oplaten als referentie of de diepte bijhouden.
Je houd je leitje of wetnotes en thermometer in één hand. Noteer de dieptes alvast tot aan de oppervlakte.
Wapper even met de thermometer en lees de waarde af (met of zonder correctie) en noteer deze.
Het wordt dan een soort mantra. Stijg een meter, stabiliseer, wapper en noteer. Dat doe je tot 6-5 meter diepte. Daar blijf je ivm een decostopje langer hangen. Na de decostop ga je verder tot aan de oppervlakte.
Dat frommel je later in een grafiekje en voila zie het resultaat. Zo weet je exact waar de spronglagen zitten en dat geef je eventueel door aan de Project Baseline Facebook pagina van de betreffende locatie.
Kei-leuk of niet soms?

Temperatuurprofiel 

Eigenwijze fliebertjes
Tijdens onze decostop gaat Walther een watermonster nemen, want we zijn erg benieuwd wat dat flubberige vlokje nu is.
Walther wil ivm Project Baseline Zegerplas - Alphen a/d Rijn zich meer in gaan verdiepen in het microscopische spul, omdat het zijn nieuwsgierigheid wekt en het toch ook een beetje in zijn familie zit.
Het hoeft niet erfelijk te zijn overigens. Bij mij is het gewoon uit de hand gelopen gestoord gedrag zeg maar.
Het valt echter niet mee om zo'n groen monstertje in een potje te krijgen, want hoe voorzichtig je ook doet, om het moment dat je het dekseltje erop wilt draaien, floept ie er weer uit.
De truc is om een of twee vingers in het potje te steken en vlak bij het monstertje, je vingers uit het potje te trekken. Door de zuiging trek je het monster zo het potje in.


Nog even verder kijken.
Als we dat allemaal gedaan hebben komen we ontzettend veel scholen baars onder en naast het paviljoen. Er hingen daar ook oudere baarzen te jagen op het jongere spul. Op de fonteinkruiden zitten hier en daar Gloeotrichea bolletjes. Boven de twee meter zijn de algenplukken weelderiger, maar nog geen enorme plukken. Op het wrak ligt steeds meer sediment en in het wrak zat een baarsje. Ook ondieper zit veel jonge baars, maar ook wat grotere exemplaren.
In het wrak zit één visje verscholen. Er ligt wat sediment op het dek, maar veel is het niet , gezien het feit dat het wrak druk bezocht wordt.

Na de duik
Nog even een verticale zichtmeting en een waterkleurtje opnemen voor het logboek en nageslacht.
Normaal doe je verder een bakkie koffie en klets nog wat na, maar we gaan onze monstertjes thuis onder de microscoop bekijken.
Dus hup de auto en in naar huis rijden.
We leggen een groen vlokje onder de microscoop en pakken "Das Leben im Wassertropfen" erbij. Het vlokje lijkt het op Microcystis. Vorig jaar vielen me deze pas in 16 oktober op. Het kan zijn dat ze er al langer zaten natuurlijk. Water temperatuur was toen 17 Celsius aan de oppervlakte.

Groen vlokje onder de microscoop.
Vermoedelijk Microcystis Opp temp. 21 Celsius.
We praten nog even na over Project Baseline en hoe en wat
Bedankt voor deze heerlijk ontspannen en gezellige duik Walther!!!

Ter info
We hebben weer een andere situatie dan andere jaren.
De cyano "zwevende en zichtbare soorten" teller staat nu op drie, waarvan ik de zichtbare op haren gelijkende Aphanizomenon na 29 juni niet meer gezien heb.


Aphanizomenon 29-06-2017 opp temp. 22 Celcius

Anabaena 29-06-2017 opp temp. 22 Celcius






dinsdag 1 augustus 2017

2017-07-27 Invasie van de kleintjes

Weer     : Bewolkt Wind WZW 4 bft
Duikers : Robin, Axel 
Doel     : Metingen en foto's, 
Duur    :  83 minuten
Lucht temp  : 20 Celsius
Water temp :  9 Celsius minimum.
Fauna    : Scholen jonge baars en snoekbaars. Diepslakjes op het zand, Plumatella (mosdiertjes) op de palen en volop op de SETL platen, pos, 2 Amerikaanse rode rivierkreeften, 2 snoek, >5 palingen., Aanslag op fonteinkruid met klokdiertjes.
Flora :   Smalbladig fonteinkruid , Gekroesd fonteinkruid als solitaire planten van grote lengtes, Schedefonteinkruid, Waterpest met soms lange exemplaren erbij. 

Thermocline: 6,5 meter verschil van 21c naar 18c, en rond de 8 meter van 18 naar 9 graden Celsius.
Vislood: 

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =   3,0 meter.  
·  Secchi op 3 mtr =  3,5 meter.  
·  Dutchi op 6 mtr =   4,0 meter.  
·  Secchi op 6 mtr =  4,5 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   4,5 meter. 
·  Secchi op 9 mtr =  5,5 meter.  
·  Secchi verticaal =  4,5 meter (met duikmasker) 30-07-2017 
-  Secchi verticaal =  4,3 meter (Normale Secchi meting)  30-07-2017

Forel-Ule waterkleur (30-07-2017)
Omstandigheden  = Zonnig
Tijdstip meting = 17:15 uur
Schaal strip = 16
Eyeonwater app = Niet te gebruiken ivm grijs/blauwe spiegeling lucht.

Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Opmerkingen:

Metingen.
We hebben sinds 04-12-2011 de eerste twee stations (MP1 en MP2) gemaakt en vanaf dat moment zijn er 221 officiële Project Baseline metingen gedaan. Maar eigenlijk waren we daarvoor ook al bezig en hebben destijds vanaf 20-05-2010 al temperatuur gelogd zij het dat het niet op een vaste locatie gebeurde.
We zijn inmiddels al 5 jaar en 8 maanden bezig en gaan vrolijk verder, want hoe meer data des te beter om te kijken of er ergens een verband in is te ontdekken.
Nu blijkt dat het alweer een maand geleden is dat de laatste meting is gedaan in de juist meest interessante periode van het jaar nota bene!

Nou ja het water loopt niet weg en door de vele regen zijn er ook wat vertragingen in de plas te merken in de vorm van dat bepaalde bacteriën gelukkig niet zo erg hard groeien.

Robin en ik hebben er zin in op deze donderdagavond en zwemmen door de warme laag (22 Celsius) naar de SETL platen. Het water is toch wat bruinig in het lamplicht. en watervlooien zie ik niet. Wel enkele roeipootkreeftjes. 
In de waterkolom zweven vlokjes en ja dat zijn cyanobacteriën, maar zolang die lekker blijven zweven is er niks aan de hand en dat is normaal voor de plas in deze tijd van het jaar. De spronglagen zijn duidelijk voelbaar. 

Even een sprong in de historische gegevens:
De oppervlakte temperaturen rond 1 augustus van de jaren:
2012 - 22c  Met watercirculatie, geen blauwalg waarschuwing.
2013 - 26c  Pilotjaar zonder watercirculatie geen blauwalg waarschuwing.
2014 - 25c  Vanaf 1 augustus blauwalg waarschuwing en start beperkte watercirculatie.
2015 - 20c  Hele seizoen beperkte watercirculatie. Geen blauwalg waarschuwing.
2016 - 25c  Zonder water circulatie, blauwalg waarschuwing 28 augustus.
2017 - 22c  Zonder water circulatie, vroege warme zomer, maar wel veel regenval.


Nu zie je dat 2012 en 2017 gelijk zijn aan elkaar qua temperatuur en dat daar de watercirculatie daar in dit geval geen invloed op heeft, maar meer het werk is van de weersomstandigheden. Anabaena bacterie houdt van een bepaalde temperatuur, maar uiteraard spelen er veel meer factoren mee die een groei triggeren. 
Ik ben nog steeds op zoek naar voortekenen in bijvoorbeeld bepaalde organismen.

Plumatella (mosdier), spons en mossel SETL H126
Bij de SETL platen zie ik op de baksteen van H126 een kolonie Plumatella (mosdiertjes) die wat licht grijs / paars van kleur zijn. 

Kolonies Plumatella op baksteen H126

Op de plaat is linksonder is een mossel te zien die op 01-06-17 al een licht plekje met spons had (Zie 1e foto). Op 29-06-2017 was de mossel al volledig omhuld (2e foto). De laag spons is nog dikker geworden op 27-07-2017 (3e foto). 
Ik blijf dit leuk vinden in de hoop dat iedereen ziet dat SETL gewoon een ontzettend eenvoudig, gaaf en dynamische experiment is.
H126 01-06-2017

H126 29-06-2017

H126 29-07-2017

Plumatella, spons en mossel SETL H128.
Als ik de volgende plaat omdraai zie ik toch wel iets aparts en moois waarbij de spons (links) en Plumatella (rechts) zich duidelijk scheiden (zie onderste foto van deze drie), maar zie ook het kleurverschil in de vorm van een rechte lijn. Ook hier het zelfde datumverloop als de vorige plaat. 
Let op de mossel onderaan de linker tie-rap, want ook die wordt bedolven onder spons.
Als je op de foto's klikt dan kun je het beter zien.
Het is een invasie van sponzen en mosdiertjes!


01-06-2017

29-06-2017

27-07-17
Op de baksteen van H128 zitten (Klik op de foto en zoom in) groene kegeltjes. 
Geen idee wat dat nu zijn. 
Zondag 30 juli nog een monster genomen om deze kegeltjes te bekijken, echter waren ze toen al verdwenen.
Op de steen van SETL H128 zitten interessante aangroeisels

Wat wel blijkt is dat een plukje van dat monster echt vol leven zit met onder andere wimperdiertjes, nauplius larven, borstelwormen, trompetdiertjes en nematoden. Daarnaast nog kiezelwieren en nog heel wat anderen die ik niet ken. Het is duidelijk dat ook deze kleintjes in grote getalen aanwezig zijn. Ook hier een invasie van kleine organismen.


Wrakbezoekje.Robin doet op de paviljoenpaal de zichtmeting op 6 meter diepte terwijl ik foto's neem van de stations en de meting op 3 meter diepte doe.
Samen doen we de meting op 9 meter diepte en daar is het toch even een stukje kouder dan boven hoewel het wel weer een 1 graad celsius is gestegen ten opzichte van een maand geleden.
Toch maar even alles noteren in mijn kladblokje, want het is wel heel veel informatie om te onthouden.

We zwemmen via de kleiblokken, naar het zeilbootwrak, wat naar ik verneem druk bezocht wordt door duikers. Nu wordt het ook tijd om de foto's daarvan te delen. Op de website kun je onder Stations nu ook MP8 vinden met de vijf locaties. 
Robin heeft een scherp oog voor details en merkt een aparte geelbruine aanslag op. Geen idee wat dat nu is, maar wel interessant om in de gaten te houden en volgende keer nemen we een monstertje, want dan zien we snel genoeg wat het zou kunnen zijn.


Aparte aanslag
Roest is duidelijk aanwezig en dat betekent dat er zuurstof in het water zit. 
Rond de 5 mg/L opgeloste zuurstof. Hieronder kun je zien wat er in twee weken is veranderd op MP8 locatie SALE-HK.


13-07-2016
27-07-17 
Na een grondige inspectie en foto's van de 5 fotopunten, doe ik een zichtmeting op het voordek. Het wordt al aardig donker trouwens. Ook hier meet ik 4 om 4,5 meter. Dit verschilt op dit moment dus niet met MP2 op de paal op 6 meter.
Er zit echter nu nog weinig vis op, maar in de wat warmere troebele laag zien we schooltjes baars en snoekbaars glinsteren in onze lampen. 
Terwijl Robin palingen bekijkt ben ik op zoek naar kranswieren, want die moeten er toch zijn.

Invasie van nog meer klein spul.
Met name het fonteinkruid is volledig bezet met klokdiertjes en/of Hydra's. 
Die laatste zijn neteldiertjes met toch wel enorm lange tentakels die voedsel proberen te bemachtigen.
Hydra's op fonteinkruid
Dan hebben we de klokdiertjes die als een schimmelachtige laag planten kunnen bedekken.
Het zijn de kleine witte puntjes. Deze wimperdiertjes zeg maar kleine tulpjes op intrekbare steeltjes, zijn bacterievretertjes en kennelijk zijn er genoeg eetbare bacteriën om zulke grote kolonies te vormen. Het feit dat ze er zijn zegt wat over het voedsel aanbod.
witte aanslag zijn klokdiertjes.
Een snoek en een paling zwemmen vlak voor ons langs. De palingen liggen in de dichte bedden van alg verscholen en die bedden zitten boven de 2 meter. Daaronder zijn de plukjes stukken kleiner.
Eindelijk vind ik dan een kranswier plantje welke verscholen zit tussen het fonteinkruid, maar het is er. In 2013 was het echt een goed kranswier jaar, maar na die tijd is het erg karig.
Kranswier.

Het wordt weer tijd om terug te gaan en als we langs het wrak zwemmen zien bij het wrakje wat jonge vis dekking zoeken. 
Onderweg komen we twee rode Amerikaanse rivierkreeften tegen en dat is iets wat ik persoonlijk nog niet heb meegemaakt tijdens 1 duik. Meestal is het er maar eentje. Deze zijn behoorlijk actief.
Er is geen tijd en licht meer om een waterkleurmeting en verticale diepte meting te doen, maar dat doe ik zondag 30-07-17 wel, omdat ik daarvoor niet hoef te duiken.
Gewoon droogpak aan en vanaf de oppervlakte de metingen doen.

Bedankt Robin voor deze lekkere en interessante duik!